De tabel van Milton Mills: wat houdt stand?

Wie op internet zoekt naar bewijs dat de mens van nature een planteneter is, komt onvermijdelijk de tabel van Milton R. Mills tegen. De Amerikaanse arts zette in The Comparative Anatomy of Eating kenmerk voor kenmerk de mens naast carnivoren, omnivoren en herbivoren. De conclusie oogt verpletterend: op vrijwel elk punt staat de mens in de herbivore kolom.

De tabel wordt massaal gedeeld. Hij wordt ook massaal aangevallen. En wie hem in een discussie inzet zonder te weten welke rijen kwetsbaar zijn, verliest die discussie meestal op één enkel punt. Daarom hier eerst de tabel, en daarna een eerlijke beoordeling per argument.

De argumenten van Mills

Kenmerk	Carnivoor	Omnivoor	Herbivoor	Mens
Aangezichtsspieren	Gereduceerd, voor wijde mondopening	Gereduceerd	Goed ontwikkeld	Goed ontwikkeld
Kaaktype	Hoek niet verbreed	Hoek niet verbreed	Verbrede hoek	Verbrede hoek
Positie kaakgewricht	Op één vlak met de kiezen	Op één vlak met de kiezen	Boven het vlak van de kiezen	Boven het vlak van de kiezen
Kaakbeweging	Scharend, weinig zijwaarts	Scharend, weinig zijwaarts	Geen schaarwerking; goed zijwaarts	Geen schaarwerking; goed zijwaarts
Belangrijkste kauwspieren	Temporalis	Temporalis	Masseter en pterygoïden	Masseter en pterygoïden
Mondopening t.o.v. hoofd	Groot	Groot	Klein	Klein
Snijtanden	Kort en puntig	Kort en puntig	Breed, afgeplat, spadevormig	Breed, afgeplat, spadevormig
Hoektanden	Lang, scherp, gebogen	Lang, scherp, gebogen	Stomp en kort of afwezig	Kort en stomp
Kiezen	Scherp, gekarteld, mesvormig	Scherpe randen of afgeplat	Afgeplat met knobbels	Afgeplat met knobbels
Kauwen	Geen; voedsel wordt doorgeslikt	Heel of licht geplet doorgeslikt	Uitgebreid kauwen noodzakelijk	Uitgebreid kauwen noodzakelijk
Speeksel	Geen verteringsenzymen	Geen verteringsenzymen	Koolhydraatverterende enzymen	Koolhydraatverterende enzymen
Maagtype	Enkelvoudig	Enkelvoudig	Enkelvoudig of meerdere kamers	Enkelvoudig
Maagzuurgraad (met voedsel)	pH ≤ 1	pH ≤ 1	pH 4–5	pH 4–5
Lengte dunne darm	3–6× lichaamslengte	4–6× lichaamslengte	10–12+× lichaamslengte	10–11× lichaamslengte
Dikke darm	Enkelvoudig, kort, glad	Enkelvoudig, kort, glad	Lang, complex, vaak met uitstulpingen	Lang, met uitstulpingen
Lever	Kan vitamine A ontgiften	Kan vitamine A ontgiften	Kan vitamine A niet ontgiften	Kan vitamine A niet ontgiften
Nieren	Extreem geconcentreerde urine	Extreem geconcentreerde urine	Matig geconcentreerde urine	Matig geconcentreerde urine
Nagels	Scherpe klauwen	Scherpe klauwen	Platte nagels of hoeven	Platte nagels

Wat houdt stand?

Argument	Beoordeling	Toelichting
Kauwspieren, kaakgewricht, kaakbeweging	Sterk	De menselijke kaak kan zijwaarts malen; echte carnivoren kunnen dat niet. Anatomisch goed gedocumenteerd.
Gebit: afgeplatte kiezen, spadevormige snijtanden	Sterk	Ons gebit is geschikt voor vermalen, niet voor het snijden van vlees.
Speekselamylase	Sterk	Mensen hebben salivair amylase en meerdere kopieën van het AMY1-gen: een aanpassing aan zetmeelrijke voeding.
Uitstulpingen (haustra) in de dikke darm	Redelijk	Klopt anatomisch, en fermentatie van vezels levert de mens ook werkelijk energie op via korteketenvetzuren.
Platte nagels in plaats van klauwen	Zwak	Klopt, maar geldt voor vrijwel alle primaten, ook voor soorten die insecten en vlees eten. Zegt weinig over dieet.
Lengte van de dunne darm (10–11×)	Omstreden	Sterk afhankelijk van de meetmethode. Andere bronnen komen voor de mens uit op ongeveer 5:1, dichter bij de hond (6:1) dan bij het rund (12:1).
Lever kan vitamine A niet ontgiften	Omstreden	Hypervitaminose A bestaat bij de mens, maar de bewering is te absoluut en ook carnivoren kennen grenzen.
Maagzuurgraad pH 4–5	Onhoudbaar	De nuchtere maag-pH van de mens ligt rond 1,5: uitzonderlijk zuur voor een primaat en vergelijkbaar met aaseters. Mills vergelijkt een volle menselijke maag met nuchtere waarden bij carnivoren.
De opzet van de tabel zelf	Methodologisch zwak	De kolom “omnivoor” beschrijft feitelijk honden en katten. Echte omnivoren zoals varkens en beren lijken op veel punten juist wél op de mens.

Het maagzuurprobleem

Eén rij verdient extra aandacht, omdat critici daar vrijwel altijd aanvallen. Mills geeft de mens een maag-pH van 4 tot 5 en plaatst ons daarmee bij de herbivoren. Maar de nuchtere maag van de mens heeft een pH van ongeveer 1,5.

Beasley en collega’s brachten in 2015 de maagzuurgraad van tientallen soorten vogels en zoogdieren in kaart. Hun bevinding: aaseters en carnivoren hebben significant zuurdere magen dan herbivoren — en de mens valt op door een uitzonderlijk lage pH voor een primaat, vergelijkbaar met die van aaseters. Hun verklaring is dat sterk maagzuur vooral een filter tegen ziekteverwekkers is, niet zozeer een verteringsmiddel.

Mills’ cijfer is niet volledig verzonnen: met voedsel in de maag stijgt de pH tijdelijk. Maar hij vergelijkt die waarde met nuchtere waarden bij carnivoren, en dat is geen eerlijke vergelijking.

Wat je hiermee kunt

De tabel is niet waardeloos. Kaak, gebit en speeksel wijzen werkelijk op een lange geschiedenis van plantaardig voedsel, en dat is geen kleinigheid. Maar de tabel bewijst niet dat de mens een herbivoor is.

Een verdedigbare formulering luidt: de mens is anatomisch aangepast aan een overwegend plantaardig dieet. Dat is een bescheidener claim dan “de mens is een herbivoor”, en precies daarom houdt hij stand.

En misschien wel het belangrijkste: de vraag wat onze anatomie zegt, is een andere dan de vraag of we dieren mogen doden voor voedsel dat we niet nodig hebben. Dat ethische argument staat op eigen benen. Het heeft geen anatomische tabel nodig — en wordt niet zwakker als één rij daarvan sneuvelt.

Bronnen bij dit artikel

1. DeAnna E. Beasley, Amanda M. Koltz, Joanna E. Lambert, Noah Fierer, Rob R. Dunn (2015). The Evolution of Stomach Acidity and Its Relevance to the Human Microbiome PLOS ONE 10(7): e0134116. Peer-reviewed studie [origineel]
2. Milton R. Mills, M.D.. The Comparative Anatomy of Eating Overig [origineel]

Deze bronnen zijn gekoppeld via de claims die in dit artikel worden behandeld. Doorzoek de volledige bibliotheek.